Op reis met Willem V – Een vorstelijke reis door achttiende-eeuws Zeeland

Stadhuis Veere (Museum Veere)

1786 Den 1ste July. Het Vorstelyk en Adelyk Gezelschap reed naar Domburg, onder de toevloed van een zeer groote menigten uit de nabuurige Steden en Dorpen zaamengevloeid. Op gemelde plaats, wordende het aanzienlyk Gezelschap ontfangen, en in een Tent gebragt, welke men ter hunner eere neevens de Kerk vervaardigd had. Voor de Tent wierd door de Burgers en Boeren naar de ring gereden, zynde dit hier te Lande een oud gebruik. / uit: ‘Het verheugd  Zeeland’ (Amsterdam 1787)

In de zomer van 1786 ontving Zeeland hoog bezoek. Stadhouder Willem V prins van Oranje-Nassau had besloten naar de provincie af te reizen met zijn echtgenote Wilhelmina van Pruisen, hun drie kinderen en de hofhouding. Het gezin logeerde anderhalve maand in het Prinsenlogement in de Abdij te Middelburg. Wat stond er op het programma? Zo veel mogelijk zien in Zeeland, maar vooral zo veel mogelijk gezien worden!

Dit was namelijk niet zomaar een prinselijk plezierreisje naar Zeeland. Willem V had het in politiek opzicht niet gemakkelijk. De spanningen liepen hoog op tussen de prinsgezinden en de patriotten, die meer inspraak in de Republiek eisten. Om sympathie te winnen besloot de stadhouder een promotietour te maken naar het meest Oranjegezinde gewest in de Republiek, Zeeland.

Daar werd Willem V met veel eerbetoon ontvangen. Voorname dames en heren nodigden het gezin uit voor diners en partijen op hun imposante buitenplaatsen. De Staten van Zeeland ontvingen hem in hun vergaderingen. Uiteraard bezocht Willem V de fraaie collectie van het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen, waarvan hij in 1769 beschermheer was geworden. Het stadhouderlijk gezin bracht veel tijd door met reizen op Walcheren en Zuid-Beveland, per schip en per koets. In dorpen en steden werden zij door de inwoners feestelijk onthaald.

De Zeeuwen spaarden kosten noch moeite om de hooggeboren gasten een onvergetelijk verblijf in Zeeland te bezorgen. Niettemin leidde het bezoek van de erfstadhouder hier en daar tot onrust en opstootjes.

Was de promotietour geslaagd? Bekijk de tentoonstelling en ontdek het!

Deze expositie is ingericht in het Veerse Stadhuis (eerder te zien in het Zeeuws Archief in Middelburg) ter gelegenheid van het 250-jarig jubileum van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. Bij de oprichting in 1769 werd stadhouder Willem V de eerste protector van het genootschap. Daarom speelt hij in de tentoonstelling een hoofdrol.

Bezoek de tentoonstelling en reis aan de hand van afbeeldingen, documenten  en voorwerpen uit de collecties van het genootschap mee met stadhouder Willem V en zijn gezin door het achttiende-eeuwse Zeeland. Wij hopen dat je na afloop thuis, evenals het Vorstlyk Paar van ’t minlyk kroost omstuwd, aan Zeeland Paradys nog duizendmaal zult gedenken!

Tot de zomer van 2021 in Stadhuis Veere te zien!